Paraguay: Ua Fa'amoemoeina e Itapúa Sur le 660 Tone o Pateta Spunta mai le 55 Hektare
O le fuafuaga fa'atatau a faifaato'aga laiti e aofia ai le 387 faifaato'aga ma fa'amoemoeina le aofa'i o tupe maua e PYG 3.3 piliona
O le matagaluega o Itapúa i saute o Paraguay ua vaʻaia se seleselega o pateta e tusa ma le 660 tone o Spunta mai le 55 eka i le 2026, e tusa ai ma le matagaluega o faatoaga a le atunuu. O le fuafuaga e aofia ai le 387 faifaatoaga o loʻo auauna atu i ai le Nofoaga Autu mo Atinaʻe Faatoaga a Itapúa Sur (CDA) ma o le aofaʻi o tupe maua e 3.3 piliona Paraguayan guaraní (PYG). O fuainumera e sau mai se lipoti faatekinolosi a le Matagaluega o Faatoaga ma Lafumanu (MAG), na saunia e ala i lana Directorate of Agricultural Extension (DEAg), lea e matauina ai foi na muamua sapalaiina e le malo le 60 tone o fatu ua faamaonia.
O le uiga o fuainumera
O le lipoti e aofia ai fa'ato'aga e fa i Itapúa Sur: aniani, meleni, pateta ma kaliki, fa'atasi i luga o le 814 eka ma e fa'amoemoe e maua ai le silia ma le PYG 20.8 piliona. E tusa ma le 7% o lena eria le aofa'i o pateta ae tusa ma le 16% o tupe maua e fuafuaina (o la matou fuafuaga).
Aso o le vaiaso. Fa'aleaogaina le lesitala i le tasi kiliki.
Mai fuainumera autū, matou te fuafuaina:
- Fua e tusa ma le 12 tone/ha. E mafua mai lea i ni faʻatusatusaga, ae le o se iʻuga o le seleselega.
- O le tau o le PYG 5,000/kg (PYG 3.3 piliona i luga atu o le 660 tone). O le aofaʻi lea o tupe maua aʻo leʻi oʻo i tau o le gaosiga ma le maketiina.
- O pisinisi laiti lava. I le averesi, e tusa ma le 0.14 ha (pe tusa ma le 1,400 m²) le lautele o le fanua e maua e le faifaatoaga taʻitasi, 1.7 tone o pateta ma le tusa ma le PYG 8.5 miliona o tupe maua atoa.
O lena tulaga e masani ai i le vaega o faatoaga faaleaiga i Paraguay, lea e galulue faatasi ai le MAG ma tagata faifaatoaga laiti e ala i le sapalai o fatu ma le lagolago faatekinolosi.
Tau e tusa ai ma fefa'ataua'iga talu ai nei
O le PYG 5,000/kg e tutusa ma se fefaʻatauaʻiga talu ai nei i le matagaluega: i le faaiuga o Oketopa, na faʻatau atu ai e le asosi a komiti faʻatoʻaga a Oñondivepa i San Ramón le 10.1 tone o pateta i le maketi siʻisiʻi a Asunción mo le PYG 50.5 miliona. Mo se faʻatusatusaga, o pateta mai fafo mai Atenitina ma Pasila na faʻatau atu i le PYG 5,000–8,000/kg i le 2025.
O le averesi o fua, e maualalo ifo nai lo le mea na faʻamoemoeina muamua
O le fua o le seleselega e tusa ma le 12 tone/ha e ogatusa ma le averesi a le atunuu o le 10–12 tone/ha na lipotia mai i le 2025 ma e matua itiiti lava nai lo le 20 tone/ha na faatulaga e taitai o Paraguay o se sini mo le vaega. O fuafuaga muamua faaitulagi mai le MAG sa maualuga atu: 900,000 i le 1 miliona kg mai le 51 hectares ma le silia ma le 300 faifaatoaga, e tutusa ma le 18–20 tone/ha. O le fuafuaga fou e 27–34% le maualalo ifo nai lo na fuafuaga; e le o faamatala mai e punaoa pe aisea.
La'ititi i tulaga fa'aleatunuu
E faalagolago tele Paraguay i oloa mai fafo, aemaise lava mai Atenitina, lea e sapalai mai ai toetoe lava o pateta uma o le atunuu. Ua tuuina mai e le MAG le manaoga faaletausaga a le atunuu i le 43,000 tone, o lea la ua tutusa le va'aiga a Itapúa Sur ma le 1.5% o le taumafa faaletausaga, po o le sapalai mo le lima i le ono aso (o la matou fuafuaga).
O le vaitau fo'i e fa'ailogaina i le le lava o fatu i isi nofoaga. I Paraguarí, le matagaluega autū o le totoina o pateta i le atunu'u, e silia ma le 400 faifa'ato'aga na lipotia mai ua leai ni fatu MAG, ma o le eria na totōina ai e fa'amoemoe o le a pa'u'ū.
Caveats
- O fuainumera o se faʻatatauga mo le vaitau, ae le o se taunuuga mulimuli o le seleselega; o le aofaʻi moni o le a faʻalagolago i fua ma tulaga o le maketi.
- O tupe maua e aofia ai le aofaʻi atoa ma e le aofia ai tupe faʻaalu.
- O loʻo faʻalagolago pea le sapalai o fatu i le faʻaulufale mai o oloa mai Atenitina.
punaoa
- Argenpapa, 4 Novema 2026: https://www.argenpapa.com.ar/noticia/18055-la-estimacion-para-la-campana-2026-involucra-a-387-productores-y-preve-ingresos-brutos-por-3-300-millones-de-guaranies-el-gobierno-aporto-60-tonelada
- La Tribuna, 3 Novema 2026 (lipoti MAG/DEAg): https://www.latribuna.com.py/nacionales/locales/2026/11/03/cuatro-rubros-agricolas-consolidan-la-produccion-de-itapua/
- 1000 Faasilasilaga, 31 Oketopa 2026: https://1000noticias.com.py/2026/10/31/productores-de-itapua-logran-millonaria-venta-de-papa/
- Fa'amatalaga a Itapúa: https://itapuanoticias.tv/itapua-apunta-a-cosechar-un-millon-de-kilos-de-papa/
- La Nación, 9 Iuni 2025: https://www.lanacion.com.py/negocios/2025/06/09/superficie-de-cultivo-de-papa-se-expandio-80/
- Argenpapa, 29 Iulai 2025: https://www.argenpapa.com.ar/noticia/16241-paraguay-potatoes-are-among-the-top-four-vegetables-in-the-basic-food-basket
- Argenpapa, 28 Iuni 2025: https://www.argenpapa.com.ar/noticia/16085-paraguay-paraguari-the-birthplace-of-the-national-potato
- Fa'amatalaga Fa'apisinisi: https://infonegocios.com.py/amp/infoagro/de-12-000-a-20-000-kilos-por-hectarea-el-salto-productivo-que-quieren-lograr-con-la-papa
- Lanu ABC, 30 Iulai 2026: https://www.abc.com.py/tv/abc-rural/2026/07/30/recorte-del-mag-mas-de-400-productores-de-papa-quedan-sin-semillas-en-paraguari/