Asia

Kyrgyzstan: Ua poloaʻia e Japarov le galuega e soloia ai le VAT i luga o le auina atu i fafo o pateta ina ua maeʻa ona lipotia mai e faifaatoʻaga le lafoga faalua

Ua taʻu atu e Peresitene Sadyr Japarov i le malo e galulue e aveese le VAT i luga o le auina atu i fafo o pateta ina ua maeʻa ona fai mai se faifaatoʻaga o Talas e faalua ona totogi lafoga a le au faifaatoʻaga o loʻo laʻuina atu pateta i Uzbekistan. E leai se faaiuga mulimuli ua lipotia mai.

Ua taʻu atu e le Peresetene o Kyrgyz, Sadyr Japarov, i le malo e galulue e aveese le lafoga faʻaopoopo i luga o le auina atu i fafo o pateta, ina ua maeʻa ona fai mai se faifaatoʻaga o Talas o loʻo faʻalua ona totogi lafoga a le au faifaatoʻaga o loʻo laʻuina atu i Uzbekistan. Na tuʻuina atu le faʻatonuga i le aso 3 o Novema i se fonotaga ma tagata o le itumalo o Aitmatov ma Manas. E leʻi lipotia mai se faʻaiuga mulimuli, ma e leʻi faʻasalalauina foʻi se fua faatatau o le VAT, aso faʻatulagaina poʻo se fuafuaga o le paketi.

O le mea na talosagaina e le faifaatoʻaga

O le talosaga na sau mai se faifaatoʻaga e igoa ia Melis, o le e tautala mo le au gaosi pateta ma pi i le itumalo o Talas, e tusa ai ma le 24.kg. Na ia saunoa, i le 2022 na siitia atu ai pateta ma pi i Uzbekistan e aunoa ma le VAT, ma Kaktus.media o loʻo sii mai ai lana faʻafetai i se maliliega i le va o Japarov ma le Peresetene o Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev. Taimi.kg lipotia mai na ui atu uta i sopoʻia o tuaoi e fitu.

Na taʻua e Melis ua toe faafoi mai le lafoga i le tausaga nei. I le tala na lomia e Kaktus.media, ua faʻaaogaina nei le VAT i le itu e auina atu i fafo a Kyrgyz ma le itu e aumai i totonu a Uzbek, o lea e totogi faalua ai e faifaatoʻaga.

Aotelega o le taeao o le alamanuia O mea taua o le aso i le imeli e tasi.

Aso o le vaiaso. Fa'aleaogaina le lesitala i le tasi kiliki.

O le tala a le au ofisa ma le peresitene

Na tali atu le au ofisa e faapea, o le fesoasoani muamua e leʻi fuafuaina e tumau. Na taʻua e le Sui Minisita o Punaoa Vai, Faatoaga ma Alamanuia o Gaosiga o Asylbek Satyvaldiev o se faaiuga e tasi le taimi e fai, e tusa ai ma le lipoti a le Kaktus.media. Na taʻua e le Matagaluega o le Tamaoaiga e naʻo se vaitaimi faatulagaina e faʻaaogaina, e tusa ai ma le ofisa o le setete o Kabar, e pei ona faia e le NAQ Media.

Sa fesiligia e Japarov le tele o tupe e maua mai le lafoga ma fesili pe lava pateta e auina atu i fafo. Na ia taʻu atu i ai, o loo i ai, i le faaupuga a Kabar: “Aveese le VAT mai pateta. Faaleaogaina mo faifaatoaga, mo fualaau faisua ma fualaau aina.” E eseese lipoti i le faamamafaina. O loo faamatalaina e Kaktus.media se faatonuga i le Matagaluega o le Tamaoaiga ma Fefaatauaiga e faaleaogaina le lafoga, ae o loo faamatalaina e Kabar se faatonuga e iloilo ai le filifiliga, ma o loo fai mai le 24.kg e tatau i le malo ona suesue le fesili ma ave i le kapeneta. O loo faaalia foi i le faaupuga lautele pe o le a gata se suiga i pateta ma pi pe oo atu i isi faatoaga e auina atu i fafo.

Aiseā e tāua ai le auala e auina atu ai oloa i fafo i lenei vaitau

E tele atu pateta i Kyrgyzstan nai lo le mea e mafai ona 'ai. Ua fa'amoemoe le matagaluega o fa'ato'aga i le 2026 e tusa ma le 1,249,700 tone le seleselega e fa'atusatusa i le fa'aaogaina fa'aletausaga e tusa ma le 779,700 tone, lea ua tu'uina atu i le 181.9% le lava o le gaosiga, na matou lipotia ia OketopaUa fa'atapula'aina e le Kapeneta o Minisita le fa'aulufale mai o oloa se'ia o'o i le aso 1 o Mati 2027. I lena taimi, na lipotia mai ai e le Open.kg le fa'atau atu e faifa'ato'aga i le 16–18 soms i le kilokalama ma o lo'o fa'agaoioia a latou galuega ma se gau.

O Uzbekistan o le auala autū lea e fa'atau atu ai pateta, ae o Kyrgyzstan o se kamupani la'ititi e tu'uina atu pateta iina. Na fa'aulufale mai e Uzbekistan le 421,900 tone o pateta ia Ianuari–Iuni 2026, lea na tu'uina atu ai e Kazakhstan le 337,900 tone ma Kyrgyzstan le 14,800 tone. EastFruit lipotia mai, ma sii mai ai fuainumera a Uzbek. Tazabek na lipotia mai i le aso 29 o Setema e silia ma le 5,000 tone na o atu i Uzbekistan i lena masina, o se aofaʻiga na taʻua e se sui o le malo o le “paʻū i le vasa”.

O le uiga o lenei mea mo faifaatoʻaga ma le maketi

  • Faifaatoʻaga Kyrgyz: E le o se suiga tau lafoga le faasilasilaga. E tatau i le au auina atu i fafo ona faaauau pea ona fuafua i tuutuuga o lafoga o loo iai nei seia oo ina lomia se faaiuga a le malo, e aofia ai le auala e taulimaina ai uta ua uma ona faia i lalo o se konekarate.
  • O le itu a Uzbek: o se faaiuga a Kyrgyz o le a na'o le vaega Kyrgyz o le lafoga e aofia ai. O le faitioga a le faifaato'aga e faatatau foi i le VAT i le itu tau oloa faaulufale mai a Uzbek, ma e leai se suiga ua lipotia mai.
  • Faioloa fa'aitulagi: e ono sili atu ona tāua le maulalo o tau o le auina atu i fafo a’o tele le sapalai a Kyrgyz ma fa’atapula’aina le fa’aulufale mai, ae o lo’o tumau pea Kazakhstan le kamupani sili ona tele e sapalai atu i Uzbekistan i se tulaga lautele.

punaoa: 24.kg; Kaktus.media; NAQ Media / Kabar; Taimi.kg; EastFruit; Tazabek.

Maliu mai!

Ulufale i lau tala i lalo

Toe aumai lau faʻaupuga

Faamolemole ia ulufale mai i lou igoa ole tuatusi poo le imeli ile toefaʻiina o lau palakalafa.

📰 La'u fa'amatalaga puupuu — filifili autu ma faitau e aunoa ma le initaneti